Jan Kiepura i Festiwal

Jan Kiepura (1902-1966) – polski śpiewak, znakomity tenor, aktor, który cieszył się największą międzynarodową sławą i popularnością spośród polskich śpiewaków okresu międzywojennego. Po raz pierwszy na scenie operowej wystąpił w 1924 r. w Operze Warszawskiej w partii Górala w „Halce”.

Występował na największych scenach operowych na świecie: Operze Wiedeńskiej, Lwowskiej, Berlińskiej, Paryskiej, La Scali w Mediolanie, Royal Albert Hall, a także nowojorskiej Metropolitan Opera. Zagrał w 39 filmach, między innymi w : „Dla ciebie śpiewam”, „Księżniczka czardasza”, „Czar cyganerii”, „Pieśń nocy”, „Kocham wszystkie kobiety”. Wraz z żoną, węgierską śpiewaczką Martą Eggerth, grywał na Broadwayu w „Wesołej wdówce” Ferenza Lehara.

Jan Kiepura pomimo wielkiej sławy, mówił o sobie, że jest „prostym chłopakiem z Sosnowca”. W osobie Jana Kiepury zbiegły się takie cechy jak: niepowtarzalny głos, wielka muzykalność, upór a także niezwykły wdzięk i uśmiech amanta. Mieszkając za granicą na każdym kroku akcentował swoją polskość. Wiele koncertował na cele charytatywne, między innymi wspierał akcje zbiórki pieniędzy na budowę gmachu Muzeum Narodowego w Krakowie czy  Fundusz Obrony Narodowej przed wybuchem II wojny światowej.

Kariera filmowa, którą Jan Kiepura rozpoczął w 1930 roku wraz filmem „Neapol miasto śpiewu” sprawiła, że stał się jeszcze bardziej popularny i zdobył serca publiczności nie tylko tej operowej. Śpiewał otoczony tłumem na placach, stadionach, balkonie hotelu „Bristol” czy dachu samochodu. W ten sposób nie zgadzał się ze „środowiskiem operowym”, które zarzucało mu, że jego sposób bycia na scenie i wyjście poza ściany teatru to marnotrawstwo  dobrze rozpoczętej kariery.  Jan Kiepura kochał swoją publiczność, a ona to odwzajemniała spontanicznymi wyrazami entuzjazmu.

Do utworów śpiewanych przez Jana Kiepurę należą: Aria Rudolfa z I aktu „Cyganeria”, Aria Don Josego  z II aktu opery „Carmen”, Aria Radamesa z I aktu opery „Aida”,” Signorina”, „O Marie, o Marie”, „O sole mio”, „Ninon, ach uśmiechnij się”, „Brunetki, blondynki”.

Jan Kiepura za pieniądze zarobione na światowych scenach w latach trzydziestych wybudował w Krynicy najbardziej luksusowy wówczas w uzdrowisku hotel – willę Patrię (tzn. Ojczyzna). Patria była jedynym polskim domem Jana Kiepury. Artysta rzadko bywał w Krynicy, co wynikało z pracy poza krajem ojczystym, ale kiedy tylko mógł przyjeżdżał chociaż na kilka dni  do Krynicy i tam spędzał czas z rodziną. Wówczas tłumy oczekiwały na jego występy, a Jan Kiepura śpiewał na Deptaku lub z balkonu Patrii. Ostatni pobyt w Krynicy przypadł na jesień 1958 roku.

Jan Kiepura zmarł nagle na atak serca w Harrison koło Nowego Yorku. Zgodnie z ostatnią wolą artysty jego prochy zostały przywiezione do kraju i złożone w Alei Zasłużonych na warszawskich Powązkach.

Europejski Festiwal im. Jana Kiepury

Od 1967 roku w Krynicy odbywa się Europejski Festiwal im. Jana Kiepury (dawniej: Festiwal Arii i Pieśni im. Jana Kiepury).

Pierwszym organizatorem festiwalu był Stefan Półchłopek, ówczesny założyciel i sekretarz Komitetu Rozwoju Krynicy. Koncerty odbywały się wówczas na Deptaku i w sali teatralnej Starego Domu Zdrojowego, a występowali śpiewacy o sławie międzynarodowej, między innymi: Delfina Ambroziak, Krystyna Szczepańska, Wiesław Ochman, Andrzej Hiolski, Roman Węgrzyn. W późniejszych latach do Krynicy przyjechali również artyści: Barbara Nieman, Hanna Rumowska, Pola Lipińska, Czesława Fijałkowska. Koncerty prowadzili: Jerzy Waldorff, Jerzy Katlewicz, Wojciech Dzieduszycki.

Festiwalom towarzyszyły konkursy dla absolwentów wyższych szkół muzycznych, a także amatorów.

Od 1984 r., za sprawą Bogusława Kaczyńskiego , Festiwal stał się wydarzeniem kulturalnym o większym zasięgu. Co roku Krynica podejmuje wybitnych artystów, a przedstawienia odbywają się w Pijalni Głównej. Festiwalowa publiczność mogła oglądać występy zespołów: Opery Śląskiej, Opery i Operetki Krakowskiej, Teatru Wielkiego z Łodzi, Operetki Wrocławskiej i Gliwickiej, Teatru Muzycznego z Łodzi itd.

Śpiewał i tańczył zespól Mazowsze Miry Zimińskiej-Sygietyńskiej oraz zespół Śląsk Stanisława Hadyny.

Za  sprawą Festiwalu w sierpniu każdego roku Krynica wypełnia się muzykalną publicznością z całego świata. Festiwal obejmuje prezentację wielkich dzieł operowych, operetkowych, spektaklów baletowych oraz teatralnych, jak również koncertów promenadowych. Na Deptaku, w Pijalni Głównej, sali teatralnej, sali balowej Starego Domu Zdrojowego przez dwa tygodnie można uczestniczyć w wielkim świecie muzycznym z udziałem plejady wspaniałych śpiewaków, muzyków, tancerzy i innych gwiazd estrady.

Przez dwa tygodnie dzięki Europejskiemu Festiwalowi im. Jana Kiepury Krynica jest najbardziej rozśpiewanym miastem w Polsce.